लिम्बु संसार

balihang tangnam hk

ऐत राज तुम्रोक — Sun, 25 Oct 2009 17:55:56 +0000

chumlung hk data ayojita balihang tangnam vidio tanka wanem

दोहामा दिपावली सांगीतिक साँझ भव्यताका साथ सम्पन्न

ऐत राज तुम्रोक — Mon, 19 Oct 2009 16:49:14 +0000

भोजराज श्रेष्ठ
दोहा/कलाकारहरुको योगदान राष्ट्रको पहिचानको मुल नाराका साथ खोलिएको अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली कलाकार संघ दोहा कतारले डिएन मगरको सभापतित्व नेपाली दुतावासका प्रथम सचिव रामकाजी खड्काको प्रमुख आतिथ्यमा आईसीसी हल दोहामा १६ अक्टोवर सुक्रवारका दिन नेपालीहरुको महानचाड तिहारको उपलक्ष्यमा दिपावली सांगीतिक साझ भव्यताका साथ सम्पन्न गरेको छ ।

पाँच चरणमा विभाजन भएको कार्यक्रममा संस्थाका कोषाध्यक्ष तथा कार्यक्रम संयोजक प्रविण राईले पहिलो चरणको कार्यक्रममो संचालन गरेका थिए भने विभिन्न कलाकारहरुको परिचयका साथसाथै उक्त कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि साथै अन्य अतिथिहरुवाट दिप प्रज्वलन गर्दै व्यानर अनावरण गरेका थिए भने सो कार्यक्रममा विभिन्न संघ संस्थाबाट प्रतिनिधित्वका साथै व्यावसायी समाजसेवी विद्धान कलाकार साहित्यकार पत्रकारहरुको ठूलो उपस्थिति रहेको थियो । सो क्रममा नेपाली दुतावासका प्रथम सचिव रामकाजी खड्काले स्वदेश तथा विदेशमा रहने नेपालीहरुलाई नेपालीहरुको महान पर्व तिहारको उपलक्ष्यमा शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको थियो । त्यस्तैगरी सोही कार्यक्रमलाई स्पोन्सर गर्नुभएका भारतिय नागरिक गणेश श्रीनिवासनले नेपालीहरुको मात्र नभएर भारत लगायत अन्य केही देशमा पनि दिपावलीको रौनक रहेको पाईन्छ भन्दै सम्पूर्ण नेपालीहरुलाई शुभकामना साथै वधाई ज्ञापन गर्नुभएको थियो भने आउने दिनमा पनि नेपाली भाईहरुलाई सक्दो सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता पनि व्यक्त गर्नु भएको थियो ।यो कर्मभूमिको आगनमा………भन्ने श्वदेश गानबाट पहिलो चरण समाप्त भएको थियो ।

त्यस्तैगरी दाश्रो चरण अन्र्तगत तिहारै आयो लौ झिलिमिली भन्ने गीतको नृत्यले गाउँघरको सम्झना दिलाएको थियो सो चरणमा सन्ध्या ग्रुपको वाह्विसे माथी तातोपानी र मुग्लानी सिर्जना कलाकेन्द्रको गोठमा हेर् यो भैसी छ भन्ने गीतको नृत्यले दर्शकहरुलाई मन्त्रमुग्ध बनाएका थिए भने दोश्रो चरण वविन राईले सचालन गर्नुभएको थियो ।

उक्त कार्यक्रमको तेश्रो चरणमा साली भेनाको नातामा ठट्टा गर्दै लाईभ प्रस्तुती लिएर डिएन मगर र कल्पना गुरुङ्गले दर्शकहरुको मन खिच्न सम्म खिचेका थिए । सो चरणमा दुई थोपा आशु नर्झानु माईती सम्झेर चेलीलाई वोलको गीत गाएर ईन्दु लावर र चण्डि तामाङको गीतले साच्चै हरेक माईती र चेलीको मन रुवाएको थियो । विभिन्न लोकलय आधुनिक चलचित्र तथा पप गीतका साथै तिहारको मंगलधुनले कार्यक्रमलाई अझ तिहारमय वनाएको थियो ।

चौथो चरणमा भने कमेडी नृत्यहरुले दर्शकहरुलाई पेट मिचिमिची हसाएका थिए । भने सोही क्षणमा प्रविण राईको नाटकले भने दर्शकलाई भावुक बनाउदै अन्तिम चरण प्रवेश गरेको थियो । अन्तिम चरण अन्र्तगत डिवी ग्यावकको कसरी भनु…… भन्ने ट्रयाक गीत सँगसँगै मीठो स्वर कि धनी भारतिय चेली लिला कुर्देशियाले माथी माथी सैलुङ्गेमा र गोठालो जादा लाएको माया भन्ने वोलको गीत गाएर दर्शक दिर्घालाई मोहित पारेकी थिईन भने उनी नेपाली गीत गाउनमा प्रखर पनि मानिन्छिन् । त्यस्तैगरी तिहारको द्यौसी प्रस्तुत गर्दै संस्थाका अध्यक्ष डिएन मगरले कलाकारहरु मात्र नभएर दर्शकहरुलाई पनि द्यौसी खेलाएका थिए । सोही क्रममा तिहारको रमझम सगसगै दोहोरी गीत पस्कदै वाल बिक्रम थापा ईन्दु लावर चण्डी तामाङ्ग र कल्पना गुरुङले दर्शकलाई भरपुर मनोराजन गराउदै कार्यक्रम समापन भएको थियो ।

सो कार्यक्रम सन्ध्या ग्रुप मुग्लानी सिर्जना कलाकेन्द्र फ्यामिली ग्रुप गोधुली साँझ सरगम संगीत तथा आरम्भ नाट्य डवलीको सामुहिक प्रस्तुतीमा भएको सो प्रस्तुतीमा लक्की ड्र र सम्पूर्ण स्पोन्सरसीपहरुको व्यानरमा आधारित कर्मसियल विज्ञापन अन्र्तगतको नाटक पनि प्रस्तुत गरिएको थियो ।

पैसा नभए पछि मृत्यु सगं पैठेजोरि खेल्दै छन पत्रकार बिन्दू

ऐत राज तुम्रोक — Fri, 09 Oct 2009 03:42:28 +0000

अमृत बास्कुने
प्यूठान बाट
तस्वीर : अमृत बासकुने
प्यूठानको बिजुवार एक टिकुरिमा घर भयकि पत्रकार बिन्दू परियार उपचार गर्ने पैसा नभय पछि बिस्तारामै मृतु संग पैठेजोरि खेलिरहेकी छन् ।
दुइ बर्ष अघि देखि पत्रकारिता गर्न सुरु गरेकि २५ बर्षिय बिन्दु परियार सामुदायीक रेडियो माण्डबि ९७ मेगाहर्जमा समाचार लेख्ने र लोक माजरि कार्यक्रम चलाउने गर्दथिन । बिन्दु औसधि नपाय पछि जेठ महिना देखि बिस्तारामा मृत्युसगं पैठेजारि खेलेर बस्नु परेको ६१ ब्र्षिय आमा सुमित्रा परियारले रुदै बताउनु भयो । साथै उहाले गरिबिका कारण औसधि किन्ने पैसा नभय पछि छोरि बिस्तारामा खाडा परेको बताउनु भयो ।
पाच बर्ष अघि देखि ब्लड क्यान्सर रोग बाट पिडित पत्रकार बिन्दु परियारलाइ भेट्न गयका आधा दर्जन पत्रकारहरु सगं पिडित बिन्दुले रुदै भनिन् औसधि पाए बाच्ने थियकि औसधि नपायर मर्ने भय के गर्ने नेपालको चितवन क्यान्सर अस्पत्ताल बाट नियमित औसधि खुवाउदै आएको दाजु सन्तोष परियारले बताउनु भयो । उहाले गहभरि आसु झार्दै भन्नु भयो के गर्ने आम्दानि केहि छैन पाच बर्ष सम्म ता जनतन कपडा सिलायको पैसाले हामि दुइ भाइ ले औसधि गर्दै आयका थियौ हामो्रे उपाय नचले पछि बहिनि बिन्दू को चार महिना औसधि छुट्यो त्यसपछि बहिनि बिस्तारामै खाडा परेको सन्तोसले बताउनु भयो । साथै बहिनिको उपचारमा सहयोग गरिदिन आग्रह गर्नुभयो ।
उता दलित जातिकि महिला पत्रकार बिन्दु परियार को उपचारमा सहयोग गरिदिन देश भरका साचार माध्यामसाचार कर्मि सरकार र राजनितिक दलहरुलाइ नेपाल पत्रकार महासंघ प्यूठान शाखाले अनुरोध गरेको छ । भने सामुदायिक रेडियो माण्डबिका अध्यक्ष मेघराज भट्टले पनि महिला पत्रकारको उपचारमा सहयोग गरिदिन देश भरका सामुदायीक रेडियो र साचार माध्याम साचार कर्मि राजनितिक दल र नेपाल सरकारलाइ अनुरोध गर्नु भयको छ ।
उनलाई सहयोग गर्न चाहनु हुन्छ भने सम्पर्क गर्नु होला
म्याग्दीमा अमृत बास्कुने

ऐत राज तुम्रोक — Mon, 31 Aug 2009 12:16:55 +0000

http://www.youtube.com/watch?v=eqMexdhpQTc&feature=player_embedded

हङकङमा १५ औं विश्व आदिवासी दिवस सम्पन्न

ऐत राज तुम्रोक — Tue, 18 Aug 2009 16:06:17 +0000

आज अगष्ट ९ का दिन गर्ल गाइडस एसोसिएसनको सभा हलमा आदिवासी जनजाति महासंघ हङकङको आयोजनामा १५औं विश्व आदिवासी जनजाति दिवस भव्यताकोसाथ सम्पन्न भएको छ ।

दुई चरणमा विभक्त उक्त कार्यक्रमको पहिलो चरणको कार्यक्रम महासंघका अध्यक्ष भूपेन्द्र चेम्जोङको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको थियो । नेपालबाट आउनुभएका जनजाति महासँघका संस्थापक केन्द्रीय महासचिव, नेकपा एकीकृत माओवादीका पोलिटब्युरो सदस्य तथा सभासद सुरेश आलेमगर प्रमुख आतिथि रहनुभएको उक्त कार्यक्रममा अष्ट्रेलिया, भिक्टोरियाका लागि नेपली राज्दूत योगेन्द्र योन्जन, भखरै सचिव पदमा पदोन्नति हुनुभएका हङकङ स्थित नेपाली महावाणीज्यदूतावासका महावाणिज्यदूत केशवप्रसाद भट्टराई, हङकङ नेपाली महासँघका अध्यक्ष हेम लिम्बू विशेष अतिथिको तथा यहाँका विभिन्न संघसंस्थाका प्रतिनिधिहरु अतिथिको रुपमा रहनु भएको थियो ।

महासंघका उपाध्यक्षको स्वागत मन्तब्यपछि भक्तबहादुर दुरा, योगेन्द्र योन्जन, केशवप्रसाद भट्टराईले आआफ्नो शुभकामनाका मन्तव्य राख्नुभएको उक्त कार्यक्रमा प्रमुख अतिथि सभासद सुरेश आलेमगरले आदिवासी जनजातिबारेमा विस्तृत रुपमा मन्तव्यको क्रममा चर्चा गर्नु भएको थियो । आफ्नो वाहुनवादविरुद्धको विचारहरुले गर्दा मिडियाहरुले एक किसिमले वहिस्कार गरेको भन्ने आलेमगरले जातीय आधारमा संघीयतामा जानु नै नेपालको परिवेशमा उत्तम रहेको बताएका थिए । सघीयताको प्रारुपहरुको बारेमा विस्तृत धारणा राख्दै संघीयताले देस टुक्रन्छ भन्नु नेपालका आदिवासी जगजातिहरुलाई अझै राज्यसत्ताबाट अलग राख्न खोज्ने चाल भएको बताउनु भएको थियो ।

हरेक वर्ष जस्तै यो साल पनि जनजाति महासँघ हङकङले हङकङका विभिन्न क्षेत्रमा जनजातिका तर्फबाट समाजमा योगदान दिने व्यक्तित्वहरुबाट वर्ष पुरुष किसन राई तथा वर्ष चेलीमा ईच्छा कुमारी गुरुङलाई घोषणा गरिएको थियो । घोषणा गरिएका बर्ष पुरुष र चेलीलाई प्रमुख अतिथि आलेमगरबाट फेटा, खादालगायत प्रशंसापत्र प्रदान गरेको थियो । सम्मानित भएपश्चात् वर्ष पुरुष किसन राई तथा वर्ष चेली ईच्छा कुमारी गुरुङले भविष्यमा समाजका लागि अझै राम्रो गर्दै जाने वचनवद्धता दर्शाएका थिए ।

पहिलो चरणको औपचारिक कार्यक्रमको समापनपछि दोश्रो चरणमा राई, लिम्बू, नेवार, गुरुङ, मगरहरु, दुरा लगायतका आदिवासी जनजाति बाट आआफ्नो संस्कृति झल्किने किसिमको पारम्परिक जातीय नृत्यहरु साकेला सिली, च्याब्रुङ नृत्य, लाखे नाच, कृष्ण चरित्र, कौरा नृत्य आदि प्रस्तुत गरिएको थियो । सँधैकै जस्तै यो साल पनि उक्त कार्यक्रम स्थलमा विभिन्न जातीय साँस्कृतिकता झल्काउने किसिमका कालान्तरदेखि नियमित प्रचलनमा आउँदै गरेका भाँडाकुँडालगायत वाद्यवादनका यन्त्र तथा सरसामानहरु पनि प्रदर्शनीमा राखिएको थियो ।

मगर संघ हङकङको १२ औ बाषिर्क उत्सव सम्पन्न

ऐत राज तुम्रोक — Tue, 18 Aug 2009 15:59:17 +0000

गजबाहादुर गुरुङ

हङकङ:१६ अगष्ट २००९ मगर संघ हङकङले १२ औ बाषिर्क उत्सव मंकीहिलमा
धुमधामका साथ मनाए ।
मगर संघ हङकङका अध्यक्ष एम बि थापामगरको सभापतित्वमा सम्पन्न उक्त
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथी माननिय सभासद शुरेश आलेमगर,बिशेष अतिथीहरुमा
नेपाली माहासंघका हेम लिम्बु,डा नेत्र राना मगर, नेपाली आदीबासी जनजाती
माहासंघका भुपेन्द्र चेम्जोङ,एन आर एनका त्रिलोक गुरुङ हुनुहुन्थियो भने कार्यक्रम
सन्चालन सचिव लाला प्रसाद थापाले गर्नु भएको थियो ।
प्रमुख अतिथी सुरेश आलेमगरले पानसमा बत्ति बालेर कार्यक्रमको उत्घाटन गर्नु
भएको थियो भने संघका अध्यक्ष एम बि थापामगरले प्रमुख अतिथीलाई फेटा गुथाएर
उपहार दिनु भएको थियो । कार्यक्रममा मगर भेषभुषा र मगर सम्बन्धी पुस्तकको पनि
स्टल राखिएको थियो । कार्यक्रमको अन्तमा मगेर भेषभुषामा सजिएका युवा,युवतीहरुले
कौडा,सोरठी नृत्य प्रस्तुत गरेका थिए ।

साउदी अरेवियामा एक महिनामा २२ जना नेपालीको दुःखद निधन

ऐत राज तुम्रोक — Wed, 12 Aug 2009 15:09:10 +0000

सागर श्रेष्ठ
बैदेशीक रोजगारिको लागी साउदी अरेविया सबैभन्दा सस्तोमा आउन सकिने देश हो । यहाँ हरेक दिन जसो नेपालीहरुको विभिन्न दुर्घटनामा मृत्यु भई रहेको छ । गएको महिनाको दुताबासले निकालेको तथ्याङ्क हेर्ने हो भने एक महिनामा २२ जनाको मृत्यु भएको छ । अगस्ट महिनाको १२ तारिख सम्ममा पुन ६ जनाको मृत्यु भएको खबर छ । यो त दुताबासमा भएको रेकर्ड मात्र हो दुताबासमा रेकड नभएको अझ कति नेपालीहरुको मृत्यु भएको होला ।

यसरी दिन प्रतिदिन नेपाली कामदारहरुको मृत्यु हुनुमा बैदेशीक रोजगार सम्बन्धी निति नियम पारदर्शी नहुनु र म्यानपावरहरुको लापर्वाहि नै हो । यदि नेपालीहरुलाई आफुले गर्ने काम सम्बन्धी न्युनतम जानकारी दिएर नेपालबाट पठाउन सकियो भने मात्र पनि यि अपि्रय दुर्घटनाबाट बच्न सकिन्थ्योकी सम्बन्धीत निकाएको ध्यान जान जरुरी देखीन्छ ।

जुलाई र अगष्ट महिनामा मृत्यु भएका नेपालीहरुको नाम ठेगना र मृत्यु भएको मिति हेर्नलाई तलको लिङ्क हेर्नुहोला ।
http://prabasinepali.com/news.asp?id=3034

एक चोटि यता तिर हेर्नै पर्ने

ऐत राज तुम्रोक — Sun, 26 Jul 2009 15:43:35 +0000

लिम्बुसन्सार तपाईंहरुको आफ्नै ब्लग हो । तपाईंहरुको लेख रचना कविता आदी इत्यादिका साथमा नयाँ र ताजा समाचारका साथ झुल्कने नयाँ जुनकिरी हो त्यसैले हरेक पल तपाईंहरुको सल्ला र सुझाब ले अझ केही गर्नु पर्ने प्रेणा मलाई मिलेको छ त्यसैले महिले यो ब्लगलाई अझ सुधारनु पर्ने देखेर नयाँ साझ सज्जाका साथमा परिमार्जन गरेको छु । यहाँ क्लिक गरेर हेर्न नभुल्नु होला। www.limbusansar.blogspot.com



कसको शालिक रहेछ त यो ?
ऐत राज तुम्रोक — Thu, 23 Jul 2009 18:29:34 +0000

केही महिनाअघि यो शालिकको फोटो राखेर कसको हो भनेर अनुमान लगाउन लगाइएको थियो। लगत्तै यसको जवाफ राख्‍नुपर्नेमा सँगै भिडियो पनि राखौँला भनी बसेको थिएँ। तर भिडियो रहेको डीभी कता हरायो हरायो। आज फेला परेपछि फेरि यही फोटो र भिडियोका साथै जवाफ पनि राखेको छु।
के रहेछ त यो, हेर्नुस् भिडियोमा

धरान प्रवेशमार्गमा यो अनौठो शालिक देखेपछि हामीले सोधखोज गरेका थियौँ। त्यहीँ नजिकै रहेका एक सुरक्षाकर्मीले हामीलाई यसबारे जानकारी दिए। उनका अनुसार यो शालिक लिम्बु विभुति शिरिजंङ्गाको हो। १७ औँ शताब्दीको कुरा, त्यतिबेला लिम्बु लिपि, भाषा, शिरिजंगा र संस्कार-संस्कृति सम्पूर्ण लिम्बु समाजलाई नै भोटे समाज र बौद्घ धर्ममा विलय गराउन खोजिएको रहेछ। लिम्बुहरुलाई आफ्नो मातृभाषा लेखपढ गर्नसमेत प्रतिवन्ध लगाइएछ।
त्यस्तो कठोर समयमा ताप्लेजुङ जिल्लाको तेल्लोक गाउँमा त्येङसी शिरिजंङ्गा थेवे (इ. सं. १७०४)को जन्म भएको रहेछ। यिनले इ. सं. नवौँ शताब्दी शिरिजंगा प्रथमको पालादेखि लुकेर रहेका लिम्बु भाषा र किरात लिपिको कागजपत्रहरु खोजी खोजी पढ्न थालेछन्। हाल प्रचलनमा रहेको किरात लिपिको आविस्कार पनि यिनैले गरेका रहेछन्। यिनले यिनै पुराना कागजपत्रका आधार मानी लिम्बु भाषा (किरात लिपि) मा मुन्धुम साप्ला नामक किरात वेद लेखेछन्।
आफ्ना अनुयायीहरुका साथ किरात लिपि र लिम्बु भाषा साहित्यको खुब प्रचार गरेछन्‌ यिनले। त्यो पनि त्यस्तो खतराको बेला। प्रचारको क्रममा उनी सिक्किमसम्म पुगेका रहेछन्। घर-घर पुगी किरात लिम्बुहरुलाई आफ्नो भाषा, लिपि, धर्म संस्कार-संस्कृति र मुन्धुम पढाउन थाले। त्यसपछि लिम्बुहरुले बुद्घ धर्मग्रन्थ पढ्न छोडेछन्, गुम्बा धाउन छोडेछन्। सामाजिक लगायत कर्मकाण्ड, संस्कार-संस्कृतिहरु मुन्धुमको आधारमा गर्न थालेछन्। यो देखेर क्रुद्ध भएका भोटे राजाहरु र लामाहरुले यिनलाई सिक्किमको रेसी खोला र कलेज खोलाको काखको रुखमा बाँधेछन्। अनि बाँसको तिरले शरीरका ठाउँठाउँमा हानेर घाइते बनाएछन्। यसरी हान्दा पनि उनको प्राण गएनछ। तीन दिनसम्म कठोर यातना सहेर अन्ततः उनको मृत्यु भएछ।
लिम्बुहरु उनलाई एक महान पुरुष र विभूति मान्छन्। उनकै त्याग र बलिदानले किरात लिपी, किरात मुन्धुम र साथमा लिम्बू भाषा जोगिएको ठान्छन्। उनैको स्मृतिमा यो शालिक केही वर्षअघि मात्रै निर्माण गरिएको रहेछ।
नेपाल बहुजातीय, बहुभाषीय देश हो। लिम्बु दाजुभाइहरुको विभूति देखेर मनमा श्रद्धा जाग्यो। आफ्नो भाषा, संस्कृतिको लागि ज्यान दिने त्यागी शिरिजङ्गाको शालिकमुनि शिर निहुर्‍याएर हामी आफ्नो गन्तव्यतिर लाग्यौँ।
       


यूएइमा रहेका साहित्यीक संस्थाहरु एक हुनु पर्ने जोड दिदै १९६औं भानु जयन्ती मनाइयो
ऐत राज तुम्रोक — Wed, 22 Jul 2009 13:26:21 +0000

अर्जुन दाहाल

२२ जुलाई २००९ दुबई

यूएइमा रहेका साहित्यीक संस्थाहरु एक हुनु पर्ने जोड दिदै १९६औं भानु जयन्ती मनाइयो यहि १७ जुलाई २००९ का दिन बरदुबईको एभरेष्ट इन्टरनेशनल होटलमा अन्तराष्ट्रिय साहित्यिक समाज यूएइ च्याप्टरले १९६ औं भानु जयन्ती मनाएको छ ।
यूएइमा नेपाली साहित्यको विकास गर्ने हेतुले यूएइमा रहेका नेपाली कविहरुविच भाइचाराको सम्बन्धलाई प्रगाढ पार्दै विभिन्न व्यक्तिहरुले कविता गजल गीत आदि वाचन गरेका थिए । कार्यक्रममा यूएइमा अस्तित्वमा रहेका विभिन्न संघसस्थाका प्रतिनिधि पत्रकार वुद्धिजीवि व्यवसायीहरुको उपस्थिती रहेको थियो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि यूएइकालागि नेपाली दूतावासका प्रथम सचिव लोकबहादुर पौडेल क्षेत्रीले साहित्यकालागि कुनै योग्यता तथा पेशा संग संलग्न नभएको र यो सवै तह तप्का र वर्गका व्यक्तिको साझा फुलवारी रहेको बताउदै शिक्षण पेशामा कार्यरत व्यक्ति महाकवि भएको उदाहरण दिनुभएको थियो । 
कार्यक्रमका अतिथी एवं नेपाल पत्रकार महासंघ सम्पर्क शाखा यूएइका अध्यक्ष जाकिर हुसैनले यूएइमा रहेका विभिन्न ४ साहित्यिक सस्थाहरु एक ढिक्का भइ विश्वलाई एउटा नमूना प्रस्तुत गर्न गरिएको आग्रहलाई स्विकार्दै सभापति पोख्रेलले यसको लागि विभिन्न पक्ष संग छलफल गर्ने र अनेसासमा समावेश हुन आग्रह गर्दै उपस्थित साहित्य प्रेमीहरुलाई शुभकामना तथा धन्यवाद दिनु भएको थियो ।